Gegevensbescherming
Welke rol spelen clouddiensten in wetenschappelijk gezondheidsonderzoek?
Gezondheidsonderzoekers maken meer en meer gebruik van clouddiensten om data te delen en te analyseren. Clouddiensten zijn geavanceerde computerfaciliteiten waar meerdere gebruikers tegelijk onafhankelijk van elkaar online gebruik van kunnen maken.
Cloudfaciliteiten worden in de regel aangeboden en beheerd door gespecialiseerde dienstverleners. Ze kunnen zowel exclusief voor één organisatie aangeboden worden als gedeeld door meerdere gebruikers. Publieke clouds worden gedeeld met vele andere gebruikers en zijn online (‘publiek’) te benaderen – waarbij data verder overigens is afgeschermd van die andere gebruikers. In private clouds zijn gegevens in theorie beter afgeschermd, want deels of geheel fysiek afgescheiden van de gegevens van anderen, maar kan in de praktijk de beveiliging naar de buitenkant nog altijd een zwakke schakel zijn. Publieke clouds voldoen meestal ook aan zeer hoge beveiligingsstandaarden en bieden meer mogelijkheden om capaciteit op te schalen.
Clouddiensten worden op allerlei manieren ingezet voor wetenschappelijk gezondheidsonderzoek. Met name publieke clouds bieden ongeëvenaarde mogelijkheden om intensieve berekeningen op grote datasets los te laten en om rekencapaciteit eenvoudig op te schalen. Clouds maken daarnaast samenwerkingen waarin grootschalig data wordt beheerd en gedeeld makkelijker mogelijk, en kunnen in principe ook goede en soms betere beveiliging van gegevens bieden. Ook financiële overwegingen spelen een rol: opslag- en rekencapaciteit kan gehuurd worden en investeringen in eigen faciliteiten zijn niet of minder nodig. Tegenover zulke voordelen staan overigens ook kanttekeningen en randvoorwaarden. Of clouddiensten in een bepaalde situatie en voor een bepaalde organisatie een goede keuze vormen is een complexe technische, economische, maar ook ethische, juridische en maatschappelijke afweging (1, en zie ook FAQ ‘Waar moet ik als onderzoeker of beheerder van onderzoeksgegevens op letten bij de inzet van publieke clouddiensten?').
Clouddiensten worden op allerlei manieren ingezet voor wetenschappelijk gezondheidsonderzoek. Veel onderzoeksorganisaties maken gebruik van private clouds. Internationaal genomicsonderzoek loopt voorop bij de inzet van publieke clouds. Een Nederlands voorbeeld is de databank van Hartwig Medical (2). Digitale onderzoeksomgeving anDREa, een samenwerkingsverband van Radboudumc, Erasmus MC en UMC Utrecht, draait ook op een publieke cloud (3, 4). SURF, het samenwerkingsverband van hoger onderwijs- en onderzoeksinstellingen is een spil in het web van clouddiensten voor Nederlands academisch onderzoek (5). Ten slotte maken softwareleveranciers en ondersteunende datadiensten in en om gezondheidsonderzoek ook standaard gebruik van publieke clouddiensten.
Bronnen
- Rapport MLCF en de ELSI Servicedesk - Weathering the cloud. Ethical and societal perspectives on health research in public clouds.
- Website Hartwig Medical Foundation – Frequently Asked Questions (laatst geraadpleegd op 09-09-2021)
- Website Radboudumc - Digital Research Environment (laatst geraadpleegd op 09-09-2021)
- LinkedIn anDREa (laatst geraadpleegd op 09-09-2021)
- Website SURF - SURFcumulus: veilig en makkelijk naar de cloud (laatst geraadpleegd op 09-09-2021)
Laatst gewijzigd op 09-09-2021
Heeft u tips voor deze website? Klik hier om uw feedback door te geven.
De informatie op deze website is met de grootst mogelijke zorg en aandacht samengesteld door experts uit verschillende disciplines. Bij het samenstellen van de informatie is gebruik gemaakt van verschillende bronnen. Er is rekening gehouden met de op het moment van plaatsen geldende wet- en regelgeving en ethische kaders, en de interpretatie daarvan door de personen en/of organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk. Ondanks deze zorg en aandacht voor de verstrekte informatie kan deze onvolledig of niet geheel juist zijn. Voorts is het antwoord generiek en is meestal een vertaling nodig naar de specifieke situatie van een bepaald onderzoek. Het ELSI kernteam en de organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de op deze site geboden informatie en het gebruik daarvan. Indien u teksten van de ELSI Servicedesk integraal overneemt, vragen we u de ELSI Servicedesk als bron te vermelden.