Categorieën
Informeren van donoren en patiënten
Hier vindt u veelgestelde vragen over het informeren van patiënten en gezonde donoren over het gebruik van hun lichaamsmateriaal en gegevens voor wetenschappelijk onderzoek of personalized medicine. Het kan hierbij zowel gaan om het informeren over nader gebruik van gegevens en lichaamsmateriaal die verkregen zijn in het kader van de zorg, als het informeren over het gebruik van gegevens en lichaamsmateriaal die speciaal voor wetenschappelijk onderzoek zijn verkregen. Ook vindt u veelgestelde vragen over het informeren van patiënten over personalized medicine in het algemeen. Het gaat in deze categorie expliciet niet over het informeren over orgaandonatie na overlijden.
Veelgestelde vragen
-
Hoe moeten patiënten geïnformeerd worden over het hergebruik van gegevens of lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek?
In de praktijk zijn er nog veel ziekenhuizen die hun patiënten niet of onvoldoende informeren over hergebruik (‘nader gebruik’) van gegevens of lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek. Er is echter wel steeds meer aandacht voor dit onderwerp. Hoe moeten patiënten geïnformeerd worden over het nader gebruik van gegevens of restmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek?
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Hoe zorg ik ervoor dat de tekst waarmee ik patiënten informeer over wetenschappelijk onderzoek duidelijk is?
Informeren van patiënten over wetenschappelijk onderzoek is een essentieel onderdeel van de werving voor wetenschappelijk onderzoek. Dit blijkt erg lastig. Informatie wordt vaak niet in begrijpelijke taal aangeboden.
De Gedragscode Gezondheidsonderzoek (hoofdstuk 3) biedt daartoe de volgende handvaten:
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Hoe kunnen patiënten, donoren en/of burgers geïnformeerd worden over algemene onderzoeksresultaten?
Resultaten uit wetenschappelijk onderzoek worden meestal gepresenteerd in rapporten, wetenschappelijke publicaties en proefschriften. Deze producten zijn niet altijd toegankelijk en vaak onbegrijpelijk voor leken. Een lekensamenvatting is een goede manier om patienten, donoren en burgers te informeren. Tips voor het schrijven van een lekensamenvatting leest u in: ...
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Hoe kunnen patiënten geïnformeerd worden over het bestaan van medisch-wetenschappelijke studies waar zij aan deel zouden kunnen nemen?
Onderzoek van de Dutch Clinical Research Foundation (DCRF) liet zien dat potentiële onderzoeksdeelnemers onvoldoende op de hoogte zijn van welke onderzoeken er lopen, wat deelname hindert. Verschillende documenten geven tips voor de informatievoorziening richting potentiële onderzoeksdeelnemers.
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Hoe moeten patiënten of donoren vooraf geïnformeerd worden over mogelijke nevenbevindingen uit wetenschappelijk onderzoek?
Patiënten en donoren moeten geïnformeerd worden ten aanzien van het gebruik van hun lichaamsmateriaal en data voor wetenschappelijk onderzoek. Een visie van hoe een goede informatieprocedure eruit ziet staat beschreven in de Gedragscode Gezondheidsonderzoek, hoofdstuk 3, sectie 4.4. Een goede informatieprocedure informeert patiënten idealiter ook over de omgang met nevenbevindingen. Onder nevenbevindingen wordt verstaan: individuele bevindingen uit wetenschappelijke onderzoek die van betekenis kunnen zijn voor de gezondheid van de donor, die niet vallen binnen het doel van het onderzoek. De informatie dient zodanig te worden gepresenteerd dat patiënten of donoren weten wat hen te wachten staat en reële verwachtingen hebben van de omgang door onderzoekers met mogelijke nevenbevindingen.
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Moeten deelnemers geïnformeerd worden over het gebruik van data of lichaamsmateriaal voor observationeel wetenschappelijk onderzoek?
Patiënten en deelnemers moeten in de regel persoonlijk geïnformeerd worden over het gebruik van op hen betrekking hebbende persoonsgegevens en herleidbaar lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek. Er worden afhankelijk van het type onderzoek specifieke eisen gesteld aan de informatievoorziening. Zie voor een overzicht van welke informatie patiënten en deelnemers op de hoogte moeten worden gesteld de Gedragscode Gezondheidsonderzoek (1), norm 3.1.
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Waar vind ik voorbeelden van informatie voor onderzoeksdeelnemers waarbij het delen van data met andere onderzoekers aan bod komt?
Deze FAQ is gebaseerd op een vraag die ingediend is bij de ELSI Servicedesk. De volgende context is van toepassing. U dient zelf in te schatten of het antwoord ook op uw situatie van toepassing is.
Klik hier voor het volledige antwoord
-
Het onderscheid tussen gezondheidszorg, screening en wetenschappelijk onderzoek wordt door ontwikkelingen op het gebied van next-generation sequencing steeds vager. Hoe ga ik hier als onderzoeker mee om?
Van 2018 tot 2020 heeft het Consortium Ethische en Juridische Aspecten van Personalised Medicine (ELSI-PM Consortium, ZonMw) systematisch onderzoek gedaan naar ethische, juridische en maatschappelijke vragen die worden opgeroepen door toepassing van next-generation sequencing en personalized medicine. Het doel van dit project was het opstellen van een duidelijk en samenhangend ethisch en juridisch kader en het bieden van concrete suggesties voor een verantwoorde implementatie van next-generation sequencing in de zorg. U leest dit kaderdocument hier.
Klik hier voor het volledige antwoord
Heeft u tips voor deze website? Klik hier om uw feedback door te geven.
De informatie op deze website is met de grootst mogelijke zorg en aandacht samengesteld door experts uit verschillende disciplines. Bij het samenstellen van de informatie is gebruik gemaakt van verschillende bronnen. Er is rekening gehouden met de op het moment van plaatsen geldende wet- en regelgeving en ethische kaders, en de interpretatie daarvan door de personen en/of organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk. Ondanks deze zorg en aandacht voor de verstrekte informatie kan deze onvolledig of niet geheel juist zijn. Voorts is het antwoord generiek en is meestal een vertaling nodig naar de specifieke situatie van een bepaald onderzoek. Het ELSI kernteam en de organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de op deze site geboden informatie en het gebruik daarvan. Indien u teksten van de ELSI Servicedesk integraal overneemt, vragen we u de ELSI Servicedesk als bron te vermelden.
Algemene voorwaarden
Op de website van de ELSI servicedesk geven wij (tevens) antwoord op juridische vragen. Voor toegang hiertoe dient u akkoord te gaan met onze algemene voorwaarden, anders kunnen we helaas geen toegang geven tot de adviescontent.